زانو بزرگ‌ترین مفصل بدن انسان است و ران را به ساق پا پیوند می‌دهد.
طرح ساختمانی زانو تا حدی ناپایدار است. با این وجود زانو باید کل وزن بدن را هنگام ایستادن تحمل کند، و هنگام راه‌رفتن یا دویدن حتی وزن بیشتری به آن تحمیل می‌شود؛ بنابراین مشکلات زانو از جمله بیماری‌های بسیار شایع در همه سنین است.
حرکت زانو و راه رفتن به یک سازوکار حرکتی وابسته است، که «سازوکار راست‌کننده زانو» نامیده می‌شود. این سازوکار که در جلوی زانو قرار دارد، شامل استخوان کشکک، زردپی کشکک، زردپی چهارسر و ماهیچه‌های چهارسر ران است. چهار ماهیچه چهارسر که در جلوی ران قرار دارند، ماهیچه‌هایی هستند که به زردپی (تاندون) چهارسر متصل می‌شوند. هنگامی که این ماهیچه‌ها منقبض می‌شوند، زانو را راست می‌کنند، مثلاً هنگامی که از وضعیت نشسته بلند می‌شویم
رباط‌های زانو
رباط‌ها (لیگمان‌ها) نوارهای محکم بافتی هستند که انتهاهای استخوان‌ها را به یکدیگر متصل می‌کنند. دو رباط مهم (جانبی یا کولترال) در هر طرف زانو قرار دارد:
- رباط جانبی داخلی (MCL)
- رباط جانبی خارجی (LCL).
داخل مفصل زانو، دو رباط مهم دیگر قرار دارد که بین استخوان ران و درشت نی قرار دارند:
- رباط متقاطع جلویی که رباط صلیبی قدامی (ACL)نیز نامیده می‌شود.
- رباط متقاطع پشتی که همان رباط صلیبی خلفی (PCL)است.
رباط‌های کولترال داخلی و خارجی، مانع از حرکت بیش از حد زانو به طرفین می‌شوند. رباط‌های صلیبی قدامی و خلفی، حرکت جلو به عقب زانو را مهار می‌کنند. رباط صلیبی قدامی مانع از لغزیدن بیش از حد درشت نی، روی استخوان ران به سمت جلو می‌شود. رباط صلیبی خلفی مانع از حرکت بیش از حد درشت نی، روی استخوان ران به سمت عقب می‌شود. این دو رباط همراه با هم مهم‌ترین رباط‌هایی هستند که پایداری زانو را حفظ می‌کنند.
دلایل و علل آسیب دیدگی رباط زانو
وارد شدن ضربه به مفصل زانو از اصلی ترین دلایل بروز آسیب دیدگی رباط زانو است. عوامل و علت های مختلفی هستند که باعث وارد شدن ضربه شدید به زانو می شوند که این عوامل شامل:
- وارد شدن ضربه سخت و سنگین به زانو
- چرخش به یکباره و سریع پا
- ایستادن به یکباره و ناگهانی در هنگام دویدن
- پرش ناگهانی و فرود آمدن اشتباه در هنگام پرش
- صاف نگه داشتن طولانی مدت زانو
زمانی که به قسمت خارجی و یا جلویی زانو ضربه‌ای وارد می‌شود و یا زمانی که زانو به طور ناگهانی و شدید بچرخد، رباط بیش از حد کشیده شده و در نتیجه دچار پارگی‌های جزئی یا کلی می‌شود.
آسیب دیدگی رباط زانو بیشتر در افرادی نظیر:
- در فوتبالیست‌ها که قسمت خارجی زانوی آنها در معرض ضربه قرار دارد دیده می‌شود.
- ورزشکارانی که به طور مداوم در حال دویدن و پرش هستند و یا حرکات چرخشی زیادی دارند
- خانم ها و دلیل آن به خاطر فرم لگن ها آن ها و ضعف بودن عضلات آنهاست.
- افراد چاق و دارای اضافه وزنی که فعالیت بدنی پایینی دارند
- افرادی که بدون آموزش دیدن دست به فعالیت های ورزشی سنگین می زنند.
راههای تشخیص آسیب دیدگی رباط زانو
پزشکان و متخصصان زیادی هستند که برای تشخیص درست و سریع عارضه آسیب دیدگی رباط زانو می توانند به شما کمک کنند اما بهتر است یک فرد متخصص و حاذق را در این زمینه انتخاب کنید. عموما پزشکان ارتوپدی که در زمینه مشکلات زانو تخصص دارند گزینه بهتری برای شما هستند.
علائم زانو درد ام اس و دلایلش
زانو درد ام اس یا آرتریت ام اس، که به زانو درد ام اس (MSK) مشهور است، یک بیماری شایع در بین بیماران ام اس است که معمولاً با درد و فشار و سفتی در مفاصل زانو و لگن همراه است. زانو درد ام اس نه به خاطر تخریب غضروف ها و یا ساییدگی در مفاصل شکل می گیرد، بلکه این درد ناشی از وجود بیماری ام اس (MS) در عصب و عضله می باشد. این بیماری چیزی شبیه به بیماری های لوپوس، استئوآرتریت و یا آرتریت روماتوئید است.
این بیماری معمولاً بر روی مفاصل بزرگ بدن تأثیر می‌گذارد، به ویژه زانوها، هیپ، و مفاصل دست و پاها. ام اس ممکن است به صورت یک بیماری مزمن و طولانی مدت باشد و تأثیرات آن بر روی فعالیت‌های روزانه فرد متأثر کننده باشد.
علائم ام اس شامل درد، فشار، و سفتی در مفاصل می‌شود. در برخی موارد، ممکن است مفاصل گرم و قرمز شوند. عواملی مانند ژنتیک، عفونت‌ها، عوامل محیطی، یا عوامل خود ایمنی می‌توانند باعث ایجاد ام اس شوند. درمان‌های ام اس شامل داروها، فیزیوتراپی، و در برخی موارد جراحی است.
نقش مایع مفصلی در سلامت زانو
مایع مفصلی همان روغن روان کننده بیولوژیکی است که بین سطوح غضروفی جریان دارد و اصطکاک را به حداقل می‌رساند. این مایع غنی از مواد مغذی، غذایی مداوم برای غضروف فراهم کرده و ضایعات متابولیک را دفع می‌کند. هر گونه کاهش کیفیت یا کمیت این مایع، به سرعت سلامت مفصل را تهدید و زمینه آرتروز یا التهاب را فراهم می‌سازد.
بورسیت های زانو کیسه های کوچک پر از مایع هستند که بین استخوان ها، تاندون ها و پوست قرار گرفته اند و نقش جذب فشار و کاهش اصطکاک را بر عهده دارند. در اطراف زانو چندین بورس اصلی وجود دارد که هر کدام مکان و وظیفه متفاوتی دارند. مایع موجود در این بورس ها مانند روغن کاری طبیعی عمل کرده و حرکت را نرم تر می کند.
التهاب بورس، که به آن بورسیت گفته می شود، اغلب به دلیل فشار مکرر، ضربه یا عفونت ایجاد می شود. درمان شامل استراحت، استفاده از یخ، داروهای ضد التهاب و در موارد شدید تخلیه مایع است. پیشگیری با انجام حرکات صحیح و پرهیز از فشار بیش از حد بر زانو امکان پذیر است.
شکستگی کشکک زانو
شکستگی کشکک زانو یکی از صدمات شایع است، اما معمولاً حدود 1% از شکستگی‌ها در ناحیه پا مربوط به این عضو از زانو می‌شود. این نوع از آسیب اغلب در اثر ضربه مستقیم به زانو مانند سقوط یا تصادف با ماشین ایجاد می‌شود. شکستگی کشکک زانو می‌تواند ساده باشد که با درمان‌های غیرجراحی حل می‌شود، اما در صورت جدی بودن، منجر به جابه‌جایی قطعات استخوان شده و نیازمند جراحی مانند جراحی آرتروسکوپی زانو خواهد بود. در مقاله پیش‌رو، علل، علائم و درمان شکستگی کشکک زانو را مورد بررسی قرار خواهیم داد.
علت شکستگی کشکک زانو بیشتر با زمین خوردن رخ می‌دهد. زمانی که فرد روی پای خود به زمین می‌افتد، عضله چهار سر آسیب جدی می‌بیند، ممکن است تاندون‌ها بر اثر کشیدگی زیاد پاره شوند یا استخوان زانو به‌طور کامل بشکند. همچنین؛
- ورزش‌هایی مانند تنیس که با توپ، چوب یا وسایل مشابه سروکار دارند و امکان دارد به‌طور مستقیم به زانو ضربه وارد شود؛
- تصادفات اتومبیل که زانوی فرد به جسمی سخت مانند داشبورد برخورد می‌کند
- جراحات ناشی از سقوط از بلندی مانند پله یا ورزش‌های کوهنوردی و سنگ‌نوردی؛
از دیگر دلایل شکستگی کشکک زانو هستند. عواملی مانند ضعف استخوان‌ها، کمبود ویتامین D و کلسیم، بیماری‌های استخوانی، یا حتی تغییرات در سن و جنسیت نیز می‌توانند از علت های شکستگی کشکک زانو باشند.
درمان شکستگی کشکک زانو به چند صورت انجام می‌شود؟
درمان شکستگی استخوان کشکک زانو ممکن است شامل جراحی، ریکاوری فیزیکی و درمان‌های مختلف دیگری باشد. در برخی موارد، امکان دارد نیاز به استفاده از تجهیزات و کمک‌های پزشکی نیز باشد. در این بخش، درمان های مختلف شکستگی کشکک زانو را بررسی می‌کنیم.
درمان شکستگی استخوان کشکک زانو بدون جراحی
هداف درمان شکستگی کشکک زانو هماهنگی مفصلی و حرکت کامل و بدون درد زانو است. درمان شکستگی استخوان کشکک زانو بدون جراحی از طریق موارد زیر انجام می‌شود:
- گچ گرفتن پا یا بستن آتل به برای ثابت نگه‌داشتن پا تا زمان بهبودی کامل استخوان
- کم کردن فشار وزن بدن از روی پای آسیب‌دیده
- فیزیوتراپی شکستگی کشکک زانو جهت افزایش قدرت پا و کمک به راه رفتن
در بیمارانی که مکانیسم اکستانسور زانو‌ی‌شان (سازوکاری که بر اساس آن فرد می‌تواند زانو را باز و بسته کند) آسیبی ندیده، درمان غیرجراحی جواب می‌دهد، اما بهتر است پزشک با معاینات کامل این تصمیم را بگیرد.
درمان شکستگی استخوان کشکک زانو با جراحی
درمان با جراحی معمولاً برای شکستگی‌های شدیدتر کاسه زانو توصیه می‌شود. پزشک ارتوپد در فرآیند جراحی شکستگی کشکک زانو یکی از عملیات زیر را انجام می‌دهد:
1) از سیم، پین یا پیچ برای وصل کردن و جوش خوردن تکه‌های بزرگ‌تر کشکک شکسته در کنار هم استفاده می‌کند.
2) قطعات خرد شده کشکک زانو را برداشته و تا حد امکان سعی می‌کند کاسه زانو را حفظ کرده و دوباره به هم متصل کند.
3) در شکستگی‌های باز که استخوان زانو بیرون زده، آسیب‌های رباط و دیگر اجزای زانو را برطرف می‌کند.
4) در صورتی که کشکک زانو از بین رفته باشد، با پروتزهای مخصوص این کار جایگزین می‌شود.
پزشک ارتوپد تمام تلاش خود را برای حفظ و تثبیت بیشتر کشکک انجام می‌دهد تا فرد پس از جراحی شکستگی کشکک زانو بتواند کارهایی مانند بالا رفتن از پله‌ها یا بلند شدن از روی تخت یا صندلی را انجام دهد، اما اگر کاسه زانو به‌طور کامل از دست رفته باشد، راهی جز جراحی تعویض مفصل زانو وجود نخواهد داشت.
توصیه‌های پس از درمان شکستگی کشکک زانو
انو مفصل پیچیده‌ای است و باید مواردی را رعایت نمایید تا بتوانید از این مرحله سخت، به‌درستی عبور کنید. پزشک شما پس از درمان، توصیه‌هایی خواهد کرد در اینجا به برخی از آنها پرداخته‌ایم:
1) بیشترین بار تحمل وزن روی مفصل زانو است، بنابراین حتی پس از درمان نیز ممکن است درد و کاهش دامنه حرکتی وجود داشته باشد و لازم است وزن خود را ثابت نگه دارید.
2) آرتروز زانو از عوارض شایع شکستگی کشکک و سایر آسیب‌های این مفصل است، پس می‌بایست مفاصل و عضلات این ناحیه را تقویت کنید.
3) پس از ماه‌ها بی‌حرکتی پا در گچ یا آتل، ممکن است عضلات آن تحلیل بروند، بنابراین فیزیوتراپی شکستگی کشکک زانو را جدی بگیرید تا عوارض آسیب شما به حداقل برسد.
دیدگاهتان را بنویسید